تبصره پیرامون حوادث خونین قرغیزستان

تبصره پیرامون حوادث خونین قرغیزستان

چنانچه آگاهی دارید ، کشور قرغیزستان از هزاران سال به اینطرف یک پارچه ای از سرزمین وسیعی که به نام ترکستان بزرگ یا الوغ ترکستان یاد میشد وکشورهای کنونی آسیای میانه را تشکیل میداد میباشد.
علاوتا خاکهای وسیع و حاصلخیز وادی فرغانه در همین جا موقعیت داشت.درین اواخر درینجا خون برادر توسط برادر دیگر ریختانده میشود و در گیری میان قرغیز ها و اوزبیک ها به وقوع می پیوندد. این انکشافات تراژیک ، به هر شکلی که باشد صلح و امنیت را درمنطقه تحت تهدید قرار میدهد. قبلا روسیه تزار درقرن 19 وبعدا در سال 1917 با آغاز انقلاب بلشویکها ، اداره روسی شوروی آسیای میانه یعنی خاکهای ترکستان را تماما متصرف شده وباشنده گان آنرا که شامل جوامعی از قزاق ها ، قرغیز ها ، اوزبیکها و ترکمن ها بودند از همدیگر جدا نموده وبرای هرکدام ایشان واحد های سیاسی جداگانه ایجاد نموده و ترکستان را با تقسیم نمودن به پارچه ها تجزیه نمودند. اداره چیان مسکو که برای هریک ازین جوامع به این بهانه حرف جدا گانه ای با ایشان داشته باشد، دولت مستقلی ایجاد نموده ، در میان شان سرحدات جدی دولتی ایجاد نموده بود.برای هریک ازایشان رسم الخط جدا گانه ای تحمیل نموده برای هریک ازین جوامع « هویت ملی » جداگانه بخشیده با آوردن فشار از خصوصیت وابسته بودن به اصل و نسب ترکی با راه اندازی انواع برنامه های تبلیغی و آموزش متمرکز درصدد ازبین بردن ان شده بود. گیچیش ... در نتیجه تشکیل ساختاری که براساس سیاست تجزیه کن و اداره نما ، ترکهای قرغیز با ترکهای اوزبیک با سابر جوامع ترکتبار همسایه خویش ، رفته رفته پیوند ها و مناسبات نزدیکی را از دست داده حتی گاهگاهی این جوامع در برابر هم مانند رقیب ویا هم دشمن قرار گرفته اند. اولین نا آرامی ها درین جهت در آغاز سالهای 1990 که هنوز اتحاد شوروی نپاشیده بود روی کار آمده بود. و در آخرین حوادث هم که درماه جون 2010 رخ داد نیز نمیتوان از تاثیرات سیاست تفرقه افگنانه شوروی سابق اغماض و چشم پوشی نمود، این یک بررسی نا درست خواهد بود ویا حد اقل به نتایج نادرست خواهد انجامید. ازنقش بازیگران بزرگ جهانی معاصر در قرن 21 بالای حوادث امروزی البته نمیتوان انکار کرد. اما انها با تحریک عناصر قبلی تجزیه این جنگ خونین را شعله ور ساختند. جهت نهایت حزین و تا ثر آورونگران کننده مساله اینست که دوجانبی که درین بازی مورد استفاده قرار گرفتند ، برادران همتبار اوزبیکها و قرغیز ها میباشند. .. یکی از ساحات درگیری اتنیکی ایکه شوروی سابق به شکل بیرحمانه آنرا طرح ریزی و پلانیزه نموده بودند بازهم در سال 2010 یکبار دیگر منفجر گردید. انسان های معصوم وادی فرغانه بازهم به یک بازی چرکین قربانی میشوند. قبلا درسال 1990 نیز در حاصلخیز ترین سرزمین های آسیای میانه جوامع ساخته گی در برابر هم درگیر شده و در نتیجه بیشتر از هزار نفر کشته شده بودند که با مداخله سربازان شوروی جلو گسترش حادثه گرفته شده بود. قرغیزستان در مرکزمحاسبات سه قوت بزرگ جای دارد. چنان دیده میشود که روسیه ، چین و ایالات متحده امریکا هیچکدام نمیخواهند دیگری جای پای داشته باشد. اداره واشنگتن که در باتلاق آسیای جنوبی هنوز پایش گیرمانده میخواهد از افغانستان سالم و بدون آسیب به در بیاید به بیشکیک نسبت به هرزمان دیگر بسیار زیاد احتیاج دارد. ازدست دادن پایگاه عسکری مناس که درقرغیزستان موقعیت داردو در 300 کیلومتری ساحات تحت عملیات نیروی های امریکا واقع می باشد برای ایالات متحده امریکا تقریبا ناممکن میباشد. بسیار روشن بود اینکه در نتیجه کودتای لاله ، سرنگون شدن عسکر آقایوف که از طرفداران روسیه بود با یک فشار ساختگی و به اقتدار رسیدن قربان بیک باقیوف درسال 2005، به خاطر برآورده شدن اهداف واشینگتون کافی نبود. زیرا در شرایط متفاوت، با « انقلاب مخملی» ایکه در گرجستان به وقوع پیوست ، ابتدا روسیه وارد گرجستان گردید ودران جا به موثریت خویش ادامه میدهد.دران مرحله بود که در ایالات متحده امریکا ، حزب جمهوری خواه قدرت را از دست داد ، و در اکراین نیز ویکتور یانکوویچ طرفدار روسیه با انقلاب نارنجی به اقتدار رسید. و در نتیجه ایالات متحده امریکا از لحاظ تفاهم کاهش راکت های هستوی و سایر معادلات مجبور گردید که با روسیه وارد صفحه جدیدی گردد. چیز قابل درک اینست که اداره قربان باقیوف که در قرغیزستان اقتدار را در دست داشت ، نتوانست توازن این سه مرکز عمده را حفظ نماید ویا آنرا چنانکه هست مشاهده نماید.وبازی دوجانبه ایکه بازی نمود باعث بر اشفته شدن مسکو گردیده وواکنش ماسکورا به خود جلب نمود. به ویژه تصمیم گیری به خاطر بسته نمودن پایگاه نظامی امریکا در برابر اخذ دوملیارد دالر و متعاقبا امضا قرار داد جدید در برابر کرایه بیشتر با ایالات متحده امریکا که توسط ان اداره به امضا رسید در حقیقت باعث شد تا زمینه ختم اقتدار ایشان رافراهم سازد. چنانچه بایک قیام کوچکی که در اپریل سال 2010 راه اندازی شد ، قصر ریاست جمهوری به ساده گی دست به دست شد. در نتیجه همکاری اردو و قوای امنیتی از قیام دراین تغییراتی که رونما گردید در حدود 200 نفر کشته شده و قریب به هزار نفر جراحت برداشت. به باقیوف که ابتدا به جنوب و سپس به قزاقستان فرار نمود ، مسکوروی خوش نداد. دران وقت بود که بیلی روسیه که با روسیه مناسبات بهتر نداشت به باقیوف پناهنده گی داد. موازی با این بازی ها ، اکنون نیز بازی گران محلی و خارجی در تدارک هرگونه اقدام بیرحمانه حتی تا سرحد تجزیه قرغیزستان را روی دست دارند. چنانچه دقیق معلوم است ، نخستین کسی که به روزه اوتونبایوف رئیس حکومت موقت قرغیزستان تیلفونی تماس گرفته است ، ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه میباشد. متعاقبا ایالات متحده امریکا که نمیخواهد پایگاه نظامی اش در منطقه تحت تهدید قرار بگیرد مستقیما داخل تماس گردیده و پول کرایه پایگاه نظامی را به حکومت موقت پرداخته است. فقط هرچندی که روسیه وعده داده است که حمایت مالی مینماید ولی میخواهد مطمئن شود که اوتونبایوف تاچه حد میتواند اقتدار را دردست نگه دارد. به مطالبه عسکری اوتبایوف به خاطر تامین امنیت قرغیزستان درنخستین مرحله مسکو جواب مثبت نداده بود ؛ زیرا اداره فعلی روسیه نمیخواهد تلفاتی را که قبل از انتخابات عمومی 2012 را نادیده بگیرد. اگر مداخله ای در چارچوب « سازمان تفاهم امنیت مشترک » که به خاطر تامین امنیت منطقه ایجاد گردیده است مطرح شود هم تاکنون نه ازجانب ایالات متحده امریکا و نه ازجانب اتحادیه اروپاویا سازمان ملل متحد کدام اقدام مشخصی در زمینه صورت نگرفته است ، همه گی در شکل گیری انکشافات طرحهایی ارائه مینمایند. درین حملات که ادعا میشود طرفداران رهبر سرنگون شده باقیوف سازماندهی نموده باشند ، اوزبیک ها به اتهام حمایت از اتونبایوف مورد هدف قرار داده شده اند. گروه هایی خونخواری که باماسکها روی هایشان پوشیده شده است به خاطر اینکه از ریفراندوم احتمالی 27 جنوری2010 جلوگیری نمایند ، واقعا در کشور یک فاجعه به وجود آورده اند. در کشور دهشت می پاشند . اینها به هردو طرف هم آتش میگشایند. به اساس معلوماتی که اوزبیکها ارائه نموده اند ، تعداد کشته شده گان از 500 تن هم بیشتر است . اوزبیک های شهر های اوش و جلال آباد ازهفته ها به اینطرف به دوستان اوزبیک و روس خود پناه برده اند. به کوچه ها بر آمده نمیتوانند. صد ها انسان معصوم ازجمله زنان ، اطفال ، سالخورده گان همه وهمه در جاده در حالت پریشان قراردارند. در حدود صدهزار اوزبیک با گذشتن از سرحد به اوزبیکشتان پناه برده اند. ده ها هزار انسان دیگر در مسیرراه با کوله بار و اطفال خویش در تلاش اند تا به کشورهمسایه پناه ببرند. درآنجا آنها را کمپهایی انتظار میکشد که با امکانات محدود کشور اوزبیکستان باخیمه های کوچک ومحدود در نظر گرفته شده است. درگیری ها وحوادث خونین در هر کجایی از جهان که باشد به صحنه های ناخوش و تلخ زمینه باز مینماید. صلح و امنیت منطقوی را تحت تهدید قرار میدهد. آرومندیم که میان اوزبیک ها وقرغیز ها که همتبار و برادر هم اند در کوتاه ترین مدت صلح تامین گردیده ، عقل سلیم و خوشبینی حاکم گردد. علاوتا لازم است تا شورای عالی ترک که به تاریخ سوم اکتوبر 2009 میان کشورهای ترکیه ، قزاقستان ، آذربایجان ، قرغیزستان و ترکمنستان برگزار گردیده بود به حرکت آمده میان طرفین راه های سازش و صلح را جستجو نمایند. ترکیه نیز بدون اینکه میان اوزبیک و قیرغیز فرقی قایل شود وجیبه خود بداند که ایشان را به عقل سلیم و خوشبینی دعوت نماید.